Energiezuinig bewegen in sportcentrum Kardinge

 
CO2-neutraler was het doel in Kardinge
 
Duurzaamheid staat bij veel gemeenten hoog in het vaandel. Zo ook bij de gemeente Groningen. Bij de renovatie en uitbreiding van het multifunctionele sportcentrum Kardinge investeerde de gemeente in diverse groene voorzieningen.
 
CO2-neutraler was het doel in Kardinge. Om dat te bereiken zijn diverse maatregelen doorgevoerd. Zo zijn er een biomassa-installatie, zonnepanelen, een windmolen en natuurlijk ledverlichting geplaatst. Adviesbureau Technion was verantwoordelijk voor het hele project. Wim Zonneveld (FDL) en Paul van den Hoogen (CDE Technology) zijn door Kardinge gevraagd om het lichtplan en de leds te leveren voor de ruimten waar de sporters hun energie daadwerkelijk kwijtraken. Het uitgangpunt hierbij was energiezuinige verlichting, vooral op die locaties waar het licht vaak brandt, zoals op de schaatsbaan, de tennisvelden en in de ijshockeyhal.
 
Wedstrijdlicht
“Voor een sportcomplex gelden andere lichtnormen dan voor een kantoor”, vertelt Zonneveld. “De NSVV heeft een aanbeveling, die onderscheid maakt in het type gebruiker van de sportaccommodatie. Ons lichtplan voldoet hieraan. Op de ijsbaan varieert de benodigde lichthoeveelheid afhankelijk van wie er gebruik van maakt.
Recreanten hebben minder licht (300 lux) nodig dan wedstrijdschaatsers (500 lux). Het tijdwaarneemsysteem vraagt namelijk meer lux om goed te functioneren.” Van den Hoogen vult aan: “De oude armaturen die boven de ijsbaan hangen, zijn gasontladingsarmaturen van 400 W.
We hebben 70% van deze armaturen vervangen door ledarmaturen van 180 W, in totaal 150 stuks. Deze leds geven voldoende lichtniveau om recreatief te schaatsen. Op het moment dat hier wedstrijden zijn, schakelen ze de resterende oude verlichting ook aan. Die brandt dan naast de leds. Samen geeft dat voldoende licht voor de wedstrijden. Er is hier eigenlijk maar één keer per jaar een grote wedstrijd. De oude armaturen waren nog niet afgeschreven en het zou financieel niet slim zijn om ze allemaal door led te vervangen.” Op het middenterrein van de 400 meterbaan liggen zeven tennisvelden. “Hier hingen per baan acht gasontladingsarmaturen van 1000 W. Die zijn nu vervangen door 400 W ledlampen, zes per baan”, vertelt Van den Hoogen. “Die gasontladingsarmaturen brandden altijd, terwijl de tennisvelden niet continu in gebruik zijn. Voor dit type verlichting is het niet goed om steeds te worden aan- en uitgezet. Dat is niet
goed voor de levensduur van de lamp en daarnaast moeten er 15 tot 20 minuten tussen het schakelen zitten. Led kun je onbeperkt aan- en uitzetten. Het voordeel is dus, dat de ledverlichting alleen brandt als er daadwerkelijk wordt getennist.”
 
 Klik hier om het hele artikel te lezen
 
Foto's: Koopman fotografie Groningen